Dünya 12:11 01.03.2024

Kreml müharibəni bitirmək üçün Ukraynaya nə təklif edib? - WSJ

Rusiya prezidenti Vladimir Putin açıq şəkildə Moskvanın şərtləri ilə Ukraynada müharibəyə son qoymağı müzakirə etməyə hazır olacağına eyham vurub. Onun istədiyi razılaşmanın konturlarını 2022-ci ilin aprelində Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətləri tərəfindən hazırlanan sülh müqaviləsi layihəsində görmək olar.

Bu barədə Qaynarinfo "The Wall Street Journal”a istinadən xəbər verir.

15 aprel 2022-ci il tarixli sənəddə hər iki tərəfin nümayəndələrinin danışıqlarda döyüşləri necə bitirmək istədikləri təsvir edilir. Sənədə əsasən, hər iki tərəf Ukraynanı "hərbi bloklarda iştirak etməyən daimi neytral dövlətə” çevirməyə razılıq verir, ona Qərbin dəstəyi ilə silahlı qüvvələrini bərpa etməyi qadağan edir və Krımı faktiki olaraq Rusiyanın nəzarətinə verir.  

Sonda heç bir razılıq əldə olunmadı. Rusiyanın Ukraynadakı hərbi cinayətlərinin miqyası bəlli oldu, Ukraynanın hərbi mövqeyi yaxşılaşdı və Qərb Kiyevi dəstəkləmək üçün silah-sursat verməyə başladı.

Bu gün Ukrayna Rusiya qoşunlarını ölkədən çıxarmayana qədər sülh danışıqlarına başlamayacağını bildirir. İki illik müharibə Ukrayna ictimai rəyini istənilən sülh razılaşmasına qarşı sərtləşdirib və Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski xəbərdarlıq edib ki, istənilən atəşkəs sadəcə olaraq Rusiyanın yenidən silahlanmasına və sonradan Ukraynaya daha yaxşı hücum etməsinə imkan verəcək.

Rusiya Federasiyasının "sülh" şərtləri

Sülh müqavilə layihəsində deyilir ki, Ukraynanın Aİ-yə daxil olma ehtimalına baxmayaraq, NATO kimi hərbi ittifaqlara qoşulmasına, xarici silahların Ukrayna torpaqlarına buraxılmasına icazə verilməyəcək. Ukraynanın silahlı qüvvələri müəyyən saya qədər ixtisar ediləcək. Rusiya qoşun və tankların sayından tutmuş Ukrayna raketlərinin maksimum atəş məsafəsinə qədər hər şeyi məhdudlaşdırmağa çalışıb.

Artıq Rusiya tərəfindən işğal olunmuş Krım yarımadası Moskvanın təsiri altında qalacaq və neytral sayılmayacaq. Moskva həm də hökumətdə və məhkəmələrdə rus dilinin ukrayna dili ilə bərabər əsasda fəaliyyət göstərməsini israr edib, sənəd layihəsinə görə, Kiyev buna razılaşmayıb. 
2014-cü ildə Rusiya tərəfindən ələ keçirilən və işğal olunmuş şərqi Ukraynanın gələcəyi layihəyə daxil edilməyib və şəxsi danışıqlar zamanı bunu Putin və Zelenskinin ixtiyarına verilib.

Ukrayna ilə saziş layihəsi xarici silahlara, o cümlədən "istənilən tipli raket silahlarına, silahlı qüvvələrə və birləşmələrə” qadağa qoyulmasını nəzərdə tutub. Moskva Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sayının 85 min əsgər, 342 tank və 519 artilleriya qurğusu olmasını istəyib. Sənəddə deyilir ki, ukraynalı danışıqlarçılar 250 min əsgər, 800 tank və 1900 artilleriya qurğusunun olmasını istəyib. Rusiya Ukrayna raketlərinin uçuş məsafəsinin 40 kilometrlə məhdudlaşdırılmasına çalışıb. 

Nizami Bağırov