Dünya 23:10 05.12.2023

Süd Yolunun mərkəzindən gələn qəribə radiasiya emissiyalarının mənbəyi tapıldı

Meksika Milli Muxtar Universitetinin astrofizikləri Yerdən 26,7 min işıq ili uzaqlıqda yerləşən Süd Yolu Qalaktikasının mərkəzindən çıxan güclü radiasiya partlayışlarının mənbəyini tədqiq ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Astrophysics" elmi jurnalında dərc olunub.

Alimlərin fikrincə, qamma şüaları emissiyaları Oxatan A* qara dəliyinin ətrafında işıq sürətinin təxminən 30%-i sürətlə fırlanan maddə yığınından gəlir. 

Kəşf son iki ildə astronomları çaşdıran sirri həll edə bilər. Oxatan A*-dan qamma-şüa impulsları ilk dəfə 2021-ci ildə aşkar edilib. Bununla belə, şüalar superkütləli qara dəlikdən birbaşa gələ bilməzdi, çünki Kainatdakı nə işıq, nə də başqa radiasiya forması onun dəhşətli cazibə qüvvəsinə qalib gələ bilməz.

Qalaktikamızın əsas qara dəliyi çox cüzi miqdarda maddə ilə əhatə olunduğundan və onu son dərəcə ləng istehlak etdiyindən, bu cür qüvvənin atılması Oxatan A*-nın toplanma diskindən (toz və qaz quruluşundan) gələ bilməzdi. Ancaq müəyyən bir mənbə 76 dəqiqəlik fasilələrlə oradan Yerə doğru qamma şüaları göndərməyə davam edib.

Alimlər qamma radiasiyasının dövriliyindəki qanunauyğunluqlar üçün ictimaiyyətə açıq olan məlumatları təhlil edərək belə nəticəyə gəliblər ki, şüalar Oxatan A* ətrafında 320 milyon km/saat sürətlə fırlanan qaz yığını tərəfindən buraxılmalıdır.

"X-şüaları və qamma şüalarında çox dalğalı dövriliyin üst-üstə düşməsi onları yaradan vahid fiziki mexanizmdən xəbər verir”, deyə məqalədə qeyd edilir.

Kəşf elm adamlarına Sagittarius A* kimi superkütləvi qara dəliklər ətrafındakı mühitdəki prosesləri daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.

Aydın