Dünya 09:38 05.02.2024

Ukrayna müharibəsindən alınan dərs: Çin nüvə arsenalını artırır - NYT

Çin ABŞ-a qarşı durmaq üçün nəzərdə tutulmuş nüvə arsenalı artırır. Ən azı, bu, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin təcrübəsi nəzərə alınmaqla edilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" yazır.

Nəşr qeyd edir ki, Si Szinpin hakimiyyətinin ilk günlərindən nüvə silahına arxalanıb. Çin "taxtına" yüksəlməsindən üç həftə keçməmiş, o, nüvə raketlərinə cavabdeh olan generalları toplayıb və kəskin bir tələb irəli sürüb: Çin nəhəng düşmənlə mümkün nüvə qarşıdurmasına hazır olmalıdır.

NYT yazır: "Cənab Sinin nüvə məsələlərinə dair ictimai açıqlamaları ehtiyatlı və formal xarakter daşıyır. Lakin onun bağlı qapılar arxasında verdiyi şərhlər göstərir ki, narahatlıq və ambisiya Çinin son on ildə nüvə silahı arsenalını transformativ şəkildə artırmağa təkan verib".
İndi Çinin nüvə imkanları artdığına görə, onun hərbi strateqləri nüvə silahına təkcə müdafiə qalxanı kimi deyil, həm də düşmənləri qorxutmaq və onları ram etmək üçün potensial qılınc kimi baxırlar. NYT qeyd edir ki, hətta nüvə silahından istifadə etməsə də, Çin digər ölkələri Pekinin iradəsinə qəti şəkildə qarşı çıxmaq barədə xəbərdar etmək üçün "raketlərini yelləyə” bilər.

"Güclü strateji çəkindirici vasitə düşməni tələsik hərəkətlərdən geri çəkilməyə məcbur edə, müharibəyə getmədən onu ram edə bilər. Kim daha təkmil texnologiyaya sahibdirsə və geridə toz qoya bilən strateji çəkindirici silahlar hazırlayırsa, sülh dövründə güclü söz sahibi olacaq və müharibə zamanı təşəbbüskar olacaq", - Çin Milli Müdafiə Universitetinin tədqiqatçısı Çen Jiaqi 2021-ci ildə yazıb.

2012-13-cü illərin sonunda hakimiyyətə gəldikdən sonra Si Szinpin Çinin nüvə arsenalının həcmini iki dəfə artıraraq, təxminən 500 döyüş başlığına çatdırıb. Bu templə Pekində 2035-ci ilə qədər 1500-ə yaxın döyüş başlığı olacaq ki, bu da artıq ABŞ və Rusiyanın nüvə arsenalları ilə müqayisə oluna bilər (yalnız döyüş növbətçiliyində olan və mothballed olmayan döyüş başlıqlarını hesablasaq).

Əhəmiyyətli odur ki, Çinin artan nüvə imkanları Pekinin öz ərazisi hesab etdiyi və təhlükəsizlik dəstəyi üçün ABŞ-a arxalanan ada demokratiyası olan Tayvanın gələcəyini formalaşdıra bilər. Yaxın illərdə Pekin inam qazana bilər ki, o, Vaşinqtonun və onun müttəfiqlərinin ada üzərində istənilən münaqişəyə müdaxiləsini məhdudlaşdıra bilər.

Maraqlıdır ki, bunu dəstəkləyən Çin hərbi analitikləri Avropa və ABŞ-ı müharibədə Ukraynaya daha fəal dəstək verməkdən çəkindirmək üçün Qərbi nüvə eskalasiyası ilə uğurla şantaj edən Kremli misal gətirirlər.

Alpər